Geactualiseerde zeebodemsedimentkaart: meer inzicht in de Nederlandse Noordzeebodem

Hoe geo-data bijdragen aan het herstel van de biodiversiteit in de Noordzee

De zeebodemsedimentkaart van het Nederlandse deel van de Noordzee brengt deze informatie in beeld. Deze kaart is ontwikkeld en recent geactualiseerd door TNO Geologische Dienst Nederland en geeft een gedetailleerde weergave van de bovenste halve meter van de Nederlandse Noordzeebodem.

De zeebodemsedimentkaart is vernieuwd en bevat een nieuwe functionaliteit: de slibpercentagekaart. Daarnaast zijn geactualiseerde bathymetrische gegevens (dieptemetingen van de zeebodem) toegepast en is het kaartbeeld van de Nederlandse Noordzee uitgebreid tot aan de Nederlandse kustlijn. Dit geeft een completer, gedetailleerder en nauwkeuriger beeld van de samenstelling van de zeebodem, inclusief de verhoudingen tussen slib, zand en grind.

Ondersteuning voor beleid en gebruik van de Nederlandse Noordzee

Deze informatie is een belangrijke randvoorwaarde voor uiteenlopende toepassingen, zoals ecologische habitatgeschiktheidsanalyses en de technische planning van kabels, leidingen en zandwinning. Daarmee biedt de zeebodemsedimentkaart een wetenschappelijke basis voor partijen die actief zijn op de zeebodem en betrokken zijn bij beleid, bescherming en het duurzaam gebruik van de Noordzee.

De actualisatie van de zeebodemsedimentkaart is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en maakt onderdeel uit van de uitvoering van de Europese Natuurherstelverordening.

Strategisch kompas voor een gedeelde Nederlandse Noordzee

Volgens Joris Koornneef, burgemeester van Jouw Noordzee, is de geactualiseerde zeebodemsedimentkaart een mooie stap vooruit:

“De nieuwe data maken het mogelijk om de rol van de Noordzee nog beter af te stemmen in toekomstplannen tussen sectoren zoals energie, veiligheid, natuur en voedselvoorziening”, aldus Koornneef

Koornneef vervolgt: “De vernieuwde zeebodemsedimentkaart biedt essentiële informatie over de bovenste laag van de zeebodem, met een detailniveau dat eerder niet beschikbaar was. Dit ondersteunt professionals bij het maken van verantwoorde keuzes in het Noordzeegebied, waar de ruimte schaars is en meerdere functies samenkomen. Ook voor kustgemeenten is de zeebodemsedimentkaart relevant, bijvoorbeeld bij vraagstukken rondom de aanlanding van kabels of lokale zandwinning.”

Nieuwe data en slibpercentagekaart

De actualisatie van de zeebodemsedimentkaart omvat verschillende vernieuwingen. Zo is de Nederlandse kustlijn nu volledig in kaart gebracht door integratie van nieuwe data en er is een nieuwe functionaliteit toegevoegd: de slibpercentagekaart.
De slibpercentagekaart maakt het slibgehalte van een specifieke locatie inzichtelijk. Dit biedt bijvoorbeeld Deltares en Wageningen Marine Research waardevolle informatie, omdat het slibgehalte bepaalt of schelpdieren zoals de platte oester, de blauwe mossel en de paardenmossel zich ergens kunnen vestigen.

Deze schelpdieren spelen een centrale rol in de biodiversiteit van de Noordzee. In het kader van de Europese Natuurherstelverordening moet Nederland bepalen waar herstel of re-integratie van het leefgebied van deze schelpdieren mogelijk is. De nieuwe kaartgegevens bieden een wetenschappelijke onderbouwing om plekken aan te wijzen waar herstelmaatregelen het meeste effect hebben. Ze zijn inmiddels toegepast in de habitatgeschiktheidskaarten van Deltares voor bovengenoemde schelpdieren.

Praktijkdata brengen de zeebodem scherper in beeld

De integratie van actuele praktijkdata geeft de vernieuwde zeebodemsedimentkaart een niet eerder vertoonde hoge mate van detail. Dit gedetailleerde beeld ontstaat door decennialange kartering door TNO Geologische Dienst Nederland te combineren met publieke data van Rijkswaterstaat en informatie uit actuele bodemmonsters uit de wind- en zandsector. Deze combinatie van historische en actuele gegevens biedt een stevig fundament voor de duurzame inrichting van de Noordzee.

Koornneef: “Voor de ontwikkeling van windmolenparken op de Noordzee is dit een grote win-win-situatie. De nieuw toegevoegde praktijkdata van bijvoorbeeld bodemmonsters maken het hele beeld van de Noordzee rijker. Deze kennis helpt bovendien bij het bepalen van locaties voor windmolenparken in de toekomst.”

Bekijk de kaart

De geactualiseerde zeebodemsedimentkaart is beschikbaar via DINOloket. Daar vind je ook een toelichting met informatie over de gebruikte methoden en de verschillende kaartlagen.
De kaart is ook beschikbaar via het Informatiehuis Marien.

Direct naar de geactualiseerde zeebodemsedimentkaart

Naar de toelichting van de zeebodemsedimentkaart