75 scholieren op ontdekkingstocht in de ondergrond

2 februari 2026

Hoe oud is het zout op tafel eigenlijk? Zijn er vulkanen in Nederland? En wat heeft een liter cola met 70 liter water te maken? Met dit soort prikkelende vragen doken 75 scholieren van het Gymnasium Camphushianum onlangs letterlijk en figuurlijk de diepte in bij TNO‑Geologische Dienst Nederland (TNO‑GDN).

Zaal
4VWO van het Gymnasium Camphusianum

Tijdens hun bezoek ontdekten de leerlingen dat de bodem onder onze voeten veel meer is dan ‘gewoon grond’. Het is een schatkamer die een cruciale rol speelt in onze maatschappij – van drinkwater en warmte tot energieopslag en grondstoffen.

Geothermie en opslag

Geohydroloog Stefanie Bus nam de leerlingen mee in de wereld van de ondergrond. Ze liet zien hoe we die gebruiken voor geothermie, warmte‑ en koudeopslag en zelfs voor de opslag van CO₂ in lege gasvelden. Ook kregen de scholieren een inkijkje in de rol van TNO‑GDN als hét kenniscentrum van de Nederlandse ondergrond.

Monsters, wat vertellen ze?

Daarna was het tijd om zelf aan de slag te gaan. In kleine groepen onderzochten de leerlingen bodemmonsters in het grondonderzoekslab, onder begeleiding van geoloog Tamara van de Ven en Stefanie Bus. Wat vertellen deze monsters over kansen en risico’s voor bijvoorbeeld geothermie, temperatuuropslag of bodemverontreiniging?

Tamara
Tamara van de Ven over korrelgrootte

Spel kritieke grondstoffen

Een andere groep stortte zich op een spel rond kritieke grondstoffen: metalen en mineralen die onder andere onmisbaar zijn voor de energietransitie, maar waarvan de beschikbaarheid niet vanzelfsprekend is. Met veel enthousiasme lieten experts Frances Versluis en Pim van Geffen van het Nederlands Materialen Observatorium zien hoe complex – en belangrijk – dit vraagstuk is.

Frances
Leerlingen vragen om raad bij expert Frances Versluis

3D blik op de ondergrond

Ook was er een virtuele reis door de ondergrond. Met 3D‑brillen nam onderzoeker Romee Kars‑Bruinzeel de leerlingen mee langs geologische lagen en modellen. Ze liet zien hoe provincies en gemeenten deze kennis gebruiken, bijvoorbeeld om te bepalen waar bouwen wel of juist niet verstandig is.

De conclusie van de docenten het Gymnasium Camphushianum was unaniem: een dynamische, leerzame en inspirerende dag – en zeker eentje die voor herhaling vatbaar is.